آمار و اطلاعات صنعت گردشگری | سال ۱۴۰۳

کارنامه حمل‌ونقل هوایی ایران در سال ۱۴۰۳؛ بیش از ۲۸٫۷ میلیون جابه‌جایی مسافر

بر اساس «کتاب آماری حمل‌ونقل هوایی کشور سال ۱۴۰۳» منتشرشده توسط سازمان هواپیمایی کشوری، جمع عملکرد شرکت‌های ایرانی در پروازهای داخلی و شرکت‌های ایرانی و خارجی در پروازهای بین‌المللی، به ۲۸٬۷۱۲٬۳۱۸ جابه‌جایی مسافر و ۲۳۹٬۵۸۶ پرواز رسیده است. این دو مجموع از جمع جدول‌های تفصیلی کتاب محاسبه شده‌اند.

داده‌ها تصویری از دو روند متفاوت ارائه می‌کنند: رشد ملایم بازار داخلی و رشد سریع‌تر بخش بین‌المللیِ شرکت‌های ایرانی. در مقابل، عملکرد شرکت‌های خارجی در جابه‌جایی مسافر نسبت به سال ۱۴۰۲ کاهش داشته است.

مقایسه عملکرد داخلی و بین‌المللی

منبع جدول: سازمان هواپیمایی کشوری

نمودار مقایسه تعداد مسافر

طول میله‌ها نسبت به بزرگ‌ترین مقدار تنظیم شده است؛ اعداد، تعداد جابه‌جایی مسافر را نشان می‌دهند.

بازار بین‌المللی؛ رشد شرکت‌های ایرانی در کنار افت شرکت‌های خارجی

شرکت‌های ایرانی در سال ۱۴۰۳ بیش از ۷٫۱ میلیون مسافر در پروازهای بین‌المللی جابه‌جا کرده‌اند؛ در حالی که این شاخص برای شرکت‌های خارجی حدود ۴٫۱ میلیون نفر بوده است. مجموع مسافران این دو گروه نسبت به سال قبل نزدیک به ۸ درصد افزایش یافته است.

از نظر تعداد پرواز نیز شرکت‌های ایرانی در بخش بین‌المللی رشد ۱۷ درصدی و شرکت‌های خارجی کاهش ۶٫۸ درصدی داشته‌اند. این تفاوت، تغییر ترکیب عملکرد بازار را نشان می‌دهد؛ اما برای نسبت‌دادن آن به علت مشخصی مانند قیمت، ظرفیت یا محدودیت مسیرها، داده‌های تکمیلی لازم است.

پروازهای داخلی در طول سال چه الگویی داشتند؟

طبق جدول ماهانه عملکرد داخلی، دی‌ماه با ۱٬۵۷۰٬۰۶۷ مسافر و ۱۴٬۰۱۴ پرواز، بیشترین مقدار هر دو شاخص را داشته است. مهرماه با ۱٬۳۳۹٬۷۳۰ مسافر کمترین جابه‌جایی مسافر و بهمن با ۱۲٬۷۵۳ پرواز کمترین تعداد پرواز را ثبت کرده‌اند؛ بنابراین، ماه کمینه مسافر با ماه کمینه پرواز یکسان نیست.

کدام شرکت‌ها مسافر بیشتری در داخل کشور جابه‌جا کردند؟

در جدول عملکرد داخلی، آتا با بیش از دو میلیون جابه‌جایی مسافر در رتبه نخست قرار دارد. ماهان، وارش، کیش‌ایر و کاسپین چهار جایگاه بعدی را به خود اختصاص داده‌اند. این رتبه‌بندی فقط بر اساس تعداد مسافر است و ارزیابی کیفیت خدمات یا ایمنی شرکت‌ها محسوب نمی‌شود.

فرودگاه‌های پیشتاز در خدمات‌رسانی به مسافران

این آمار برای فعالان گردشگری چه کاربردی دارد؟

برای دفاتر مسافرتی، این داده‌ها نقطه شروعی برای شناخت اندازه بازار، توزیع ماهانه سفر و جایگاه شرکت‌های هواپیمایی هستند. حضور مشهد در رتبه دوم هر دو فهرست فرودگاهی، اهمیت آن را در شبکه پروازی شرکت‌های ایرانی نشان می‌دهد؛ با این حال، تفکیک سفرهای زیارتی، کاری و تفریحی از این جدول‌ها ممکن نیست.

همچنین رشد تعداد مسافران یک بخش، به‌تنهایی به معنی افزایش سود آژانس‌ها یا کاهش قیمت بلیت نیست. برای برنامه‌ریزی فروش و تور، بهتر است آمار سالانه در کنار داده‌های مسیر، ظرفیت قابل فروش، قیمت و تقویم مناسبت‌ها بررسی شود.

نکات ضروری در خواندن اعداد

منبع آمار و داده‌ها: سازمان هواپیمایی کشوری؛ کتاب آماری حمل‌ونقل هوایی کشور سال ۱۴۰۳، انتشار زمستان ۱۴۰۴، معاونت توسعه مدیریت و منابع، دفتر آمار، فناوری اطلاعات و امنیت فضای مجازی.

وب‌سایت سازمان هواپیمایی کشوری